image003.jpg
image003.jpg (copy)

Meer dan ooit zien werkgevers anders werken en anders reizen hand in hand gaan. CEO’s, HR-directeuren en duurzaamheidsmanagers zoeken elkaar vaker op nu de duurzame gevolgen van COVID op werken en reizen zichtbaar worden. Marjolein Demmers en Hugo Houppermans gaan met elkaar in gesprek om de balans op te maken. Realiseert de coalitie Anders Reizen haar ambities dankzij COVID? Hoe gaan leden van de coalitie om met minder reizen en anders werken? Tegen welke dilemma’s lopen werkgevers en werknemers aan? 

Marjolein Demmers (directeur Natuur & Milieu) en Hugo Houppermans (directeur Anders Reizen) over een nieuw perspectief op reizen en werken

Na een periode van snelle aanpassingen is voor zakelijk Nederland een tijd aangebroken van experimenteren. Ervaringen van afgelopen jaar worden benut om de balans in thuiswerken, naar kantoor komen en minder reizen stap voor stap te beleggen in de organisatie. Het Nederlandse bedrijfsleven maakt van het moment gebruik om de voordelen vast te houden. Het levert de coalitie Anders Reizen veel nieuwe inzichten en best practices op. 

“Dat is precies de kracht van de coalitie, het ophalen en delen van kennis en ervaringen, zodat niet iedereen het wiel opnieuw hoeft uit te vinden”, zegt Hugo. Hij vervolgt: “De kracht van het netwerk is kennisdeling over hoe je mobiliteit verduurzaamt. Van het vormen van beleid tot het succesvol implementeren in de organisatie. We zien nu de kans om ook samen te leren hoe het hybride werken succesvol kan worden doorgevoerd.” De coalitie levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de doelstelling om de CO2-uitstoot met de helft te verminderen in 2030. Marjolein legt uit: “Voor een duurzame samenleving zullen we nieuwe routines moeten ontwikkelen. Met de ervaring van het afgelopen jaar kunnen we een doorbraak realiseren die we twee jaar geleden misschien niet voor mogelijk hadden gehouden. Het is de kunst om niet terug te vallen in de oude routine, maar samen met medewerkers een nieuw optimum te vinden. Dat levert potentieel veel waarde op, voor het klimaat, en ook voor welzijn en economie.”

De winst is dat we veel meer luisteren
Terugblikkend op het afgelopen jaar signaleren de beide directeuren interessante ontwikkelingen. Een onderwerp die veel bestuurders in het bijzonder bezighoudt is de dialoog met medewerkers. Marjolein: “Het is cruciaal om in gesprek te zijn met je medewerkers en wat hen bezighoudt. Werkgevers zagen dat na de zomer van 2020. ‘Geleidelijk weer terug naar kantoor’ bleek niet zo makkelijk. Er waren nieuwe patronen ontstaan en de thuissituatie speelde een belangrijke rol. Leidinggevende en werknemers voeren daarom steeds vaker een nieuw soort gesprek. De thuissituatie speelt in die gesprekken veel sterker mee. De winst is dat we veel meer luisteren naar elkaar en naar individuele belangen. Thuiswerken kent voor iedereen een eigen werkelijkheid.

In de fase na corona zal dit gesprek nog belangrijker worden. Marjolein herkent dit ook in haar eigen organisatie: “Sommige collega’s zijn heel blij met volledig thuiswerken en anderen hebben juist een grote behoefte om weer naar kantoor te kunnen komen. Wat maakt dit verschil? In gesprekken leer je mensen en hun omstandigheden beter begrijpen”. Hugo: “Bestuurders zijn zoekende naar wat de nieuwe balans van werken gaat zijn.

Hierbij valt op dat de persoonlijke overtuigingen en ervaringen van bestuurders invloed hebben op de adoptie van de nieuwe balans. Het gaat dan ook om definities en taal. Sommige leiders hebben al gekozen voor een nieuwe balans, zoals 50-50% thuis en op kantoor, met als doel richting te geven aan de toekomst van thuiswerken. Met het enkel faciliteren van een thuiswerkplek ga je die nieuwe balans niet bereiken. Daar is veel meer voor nodig. Medewerkers hebben verschillende behoeftes, er is geen one-size fits all. Bepaal de uitgangspunten van hoe je wilt werken en voor welke activiteiten je elkaar wilt ontmoeten. Dat kun je niet centraal regelen, dat gesprek vindt in je team plaats. Wendbaarheid als organisatie is hierbij cruciaal, ook voor het aantrekken van nieuwe medewerkers. Wordt er vertrouwd op mijn intrinsieke motivatie? Dat zijn nieuwe vragen die werkgevers bezighouden.” Marjolein vervolgt: “Steeds belangrijker wordt het dat leidinggevenden oog moeten hebben voor de thuissituatie. Je wilt voorkomen dat ongelijke thuissituaties leiden tot ongelijke situaties op het werk. Het is daarom van belang om op teamniveau de behoeften en mogelijkheden af te stemmen en daarmee een nieuwe balans te vinden, en dat is waar teams in moeten groeien. Blauwdruk denken staat daarmee op gespannen voet. Je kan dit proces niet in beton gieten.”

Ook de ondernemingsraad speelt hierbij een belangrijke rol. Hugo: “De Wet op de ondernemingsraden uit 1950 gaat uit van evolutie. Dat zaken langzaam veranderen en bijgestuurd dienen te worden. COVID vraagt adaptief te zijn, waarbij je gedurende de tijd ook makkelijk kunt bijsturen. Dat vraagt om overleg op niveau van uitgangspunten in plaats van concrete regelingen. Dat vraagt een andere manier van samenwerking tussen OR en werkgever. Die samenwerking krijgt een meer experimenteel karakter.”    

Anders werken en reizen raakt andere domeinen  
De zoektocht van werkgevers en werknemers naar een nieuwe balans leidt steeds vaker tot een veel breder gesprek. Wat betekent minder dagen naar kantoor voor de spreiding in het kantoorgebruik en hoe zorgen we ervoor dat niet iedereen op dezelfde dagen naar kantoor komt, en mensen die elkaar nodig hebben juist wel? De werkgever kan hier een rol spelen, maar er zijn ook redenen dat de woensdag en vrijdag populaire thuiswerken dagen zijn. Meer spreiding raakt ook andere domeinen, zoals schooltijden of beschikbaarheid van kinderopvang. Marjolein: “Anders werken heeft als voordeel dat we minder hoeven te reizen. En als we het woon-werk-reizen vervolgens duurzaam invullen en ook beter spreiden, dan kunnen we het milieu, onze infrastructuur en het openbaar vervoer ontlasten en pieken vermijden. Spreiding is niet van vandaag op morgen te realiseren. Mensen en organisaties moeten daarop ‘ingeregeld’ raken. Maar we hebben een geweldige kans om deze ontwikkelingen juist nu in gang te zetten.”


Prikkels 
Marjolein vervolgt: “Tegelijk is het voor bedrijven en samenleving het moment om het mobiliteitsbeleid aan te passen en te verduurzamen. Het huidige fiscale systeem moet daarvoor veel meer ingezet worden, denk aan de huidige reiskostenvergoeding.” Hugo: “Inderdaad, zorg voor fiscale prikkels die duurzame mobiliteit en minder mobiliteit stimuleren. Zorg voor een stelsel dat daarbij aansluit en zorg bovendien voor spreiding. Dit raakt vervolgens aan kinderopvang, beschikbaarheid van kantoren, openbaar vervoer en druk op de snelweg.” De koplopers van de coalitie denken over al deze onderwerpen graag mee. Op 17 juni bijvoorbeeld, als het ‘Zo Willen We Werken’ evenement plaatsvindt. Een evenement waarbij koplopers hun best practices delen met het Nederlandse bedrijfsleven en het gesprek over Anders Reizen en Anders Werken in de volle breedte wordt gevoerd. Op die manier worden inzichten van de coalitie voor een breder publiek toegankelijk en toepasbaar. 

“Tegelijk is het voor bedrijven en samenleving het moment om het mobiliteitsbeleid aan te passen en te verduurzamen."
Vooraf

Hoe anders werken
leidt tot nieuw leiderschap 

ANDERS WERKEN VRAAGT VERDIEPING RELATIE WERKGEVER EN WERKNEMER
“Dat is precies de kracht van de coalitie, het ophalen en delen van kennis en ervaringen, zodat niet iedereen het wiel opnieuw hoeft
uit te vinden”
72dpi_marjolein_demme...
72dpi_marjolein_demme... (copy)
Lees hier verder
magazine_quotes_ander... (copy)